DAVRANIŞSAL FİNANS – DOĞRULAMA VE ÖNYARGILAR

finansal önyargılar

Davranışsal finans seri makale çalışmamıza Davranışsal Finans Nedir? yazımızla başlamıştık. Ardından Zihinsel Demirleme ve Zihinsel Muhasebe yazılarımızla devam etmiştik. Çıktığınız bu finans eğitimi yolculuğunda size işinize yarayacak bir finansal program oluşturmak için çalışmamıza bu yazımız ile devam ediyoruz. Tüm değerli öğrenci arkadaşlarım, serimizin devamı da gelecek, bilginize..

***

Genellikle “görmenin inanmak” olduğu söylenir. Genellikle durum böyle olmakla birlikte, bazı durumlarda algıladığınız şey mutlaka gerçekliğin gerçek bir temsili değildir. Bu, duyularınızla ilgili bir yanlış olduğunu değil, zihinlerin belirli türde bilgi ve olayları işlemekte önyargılar oluşturma eğilimi göstermesini ifade eder.

Bu makalede, doğrulama ve geri izleme önyargılarının algılarımızı ve sonraki kararlarımızı nasıl etkilediğini tartışacağız.

Doğrulama Önyargıları

İnsanlar görüşlerini destekleyen bilgilere seçici olarak filtre uygulama ve daha çok dikkat etme eğilimindedir. Bu tür seçici düşünme sıklıkla doğrulama önyargısı  olarak adlandırılır.

Yatırımda doğrulama önyargısı, bir yatırımcının, onunla çelişen bir bilgi edinmek yerine bir yatırım hakkında orijinal fikrini destekleyen bilgileri arama ihtimalinin daha yüksek olacağını gösterir. Sonuç olarak, bu önyargı, genellikle hatalı karar verme ile sonuçlanabilir. Çünkü tek taraflı bilgi, bir yatırımcının referans çerçevesini çarpıtma eğilimi gösterir ve durumun eksik bir resmini verir.

Örneğin, doğrulanmamış bir kaynaktan sıcak bir hisse hakkında bir şeyler duyan ve haberdeki potansiyel getiriler ilgisini çeken bir yatırımcı düşünün. Yatırımcı, haberin sunduğu potansiyelin gerçek olduğunu “kanıtlamak” için hisse senetlerini araştırmayı seçebilir.

Geriye Dönük Önyargı

Geçmişe dönük bir olayın başlangıcının öngörülebilir ve tamamen açık olduğu düşünülen,  gerçekte ise olayın mantıklı bir şekilde tahmin edilemediği durumlarda ortaya çıkma eğiliminde olan geriye doğru bakış yanlılığıdır.

Birçok olay, geriye bakıldığında açıkça görülür. Psikologlar bu konuda genellikle geriye dönük bakış açısını, olayların öngörülebilir olduğuna inanmamıza vesile olacak şekilde açıklarlar. Bu merak duygusu çoğu durumda faydalıdır. Fakat bu durum bir olayın nedeni ve sonucu arasında hatalı bağlantılar kurmaya ve hatalı aşırı basitleştirmelere neden olabilir.

Finansal dünyadaki yatırımcılar ve diğer katılımcılar için, sahip olabilecekleri en tehlikeli zihni durumlardan biri olan geriye dönük önyargının bir nedeni: aşırı güvendir. Bu durumda, aşırı güven, yatırımcıların veya tüccarların üstün stok toplama becerilerine sahip olduklarına dair asılsız inançları ifade eder.

Doğrulama Önyargılarını Önleme

Doğrulama yanlılığı, önceden var olan bazı düşünceleri teyit eden bilgilere odaklanma eğilimini ifade eder. Doğrulama önyargı sorununu aşmada ilk adım bunun farkında olmaktır.  Fakat bu yeterli değildir. Bu önyargıların üstesinden gelmenin bir yolu, birisinin “mantıksal bir ses” olarak hareket etmesini sağlamak olabilir. Bu takdirde incelemek için karşıt görüşlerle karşı karşıya kalır ve onları da dikkate alarak karar verebilirsiniz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir